Từ hơn nửa thế kỷ trước, “Tây Tiến đoàn quân không mọc tóc” hành trình vượt đỉnh Sài Khao thì những gì anh em trải nghiệm lần này đã thật là thấm. Cái miền đất chó ăn đá gà ăn sỏi này, đi đường nhìn những lát cắt rừng, chỉ độ vài chục phân đất bề mặt, phía dưới toàn đá thì trồng cây gì cho ra kinh tế. Chưa kể tới 70% người Mông sinh sống ở đây với tập tục du canh du cư, họ chỉ ở dăm ba năm là đốt hết nương rẫy để đi chỗ khác. Dẫn tới đất trống đồi trọc, nhiều vạt rừng phủ một màu đen kịt, cách vài ngọn núi mà vẫn nghe bên tai vùn vụt tiếng lửa cháy rừng. Nhìn màu rừng rồi so sánh phía Mai Châu, Mộc Châu với những ngọn núi bên Mường Lý này cũng đã thấy rõ đất nào trù phú, đất nào nhiều đặc sản núi rừng. Ấy vậy nên có dăm bảy mươi năm trôi qua thì điều kiện địa lý kinh tế chắc cũng chỉ tăng trưởng bằng năm mười năm so với các miền đồng bằng.

Cắt con đường Hồ Chí Minh đoạn rẽ vào Mường Lý, anh em được thêm dăm chục km đường đang xây phục vụ nhà máy thủy điện Quan Sơn. Tính ra thì quãng 250km anh em di chuyển hết 8 giờ thì đoạn lên các bản thuộc Mường Lý khoảng 20km mất tới 4 giờ. Thứ đáng kể ấy là con đường nguyên bản “đường mòn”, xe máy chỉ 1 người di chuyển được, nên xế phải lao như nhiệm vụ bất khả thi mà ôm thì lẽo đẽo trèo rừng phía sau. Sao phải chọn đường khó là bởi chỉ 4 bản dưới chân núi có điện, 12 bản dọc đường lên đỉnh Sài Khao hoàn toàn không có điện lưới, đa phần là người Mông. Mọi người biết đến Sài Khao và các đoàn cũng dành nhiều ưu ái hơn cho Sài Khao, nhưng những cái tên Trung Tiến 1, Trung Tiến 2, Ún, Trung Thắng, Tài chính, Chiềng Nưa, Chà Lan gần như lần đầu anh em được nghe. Vậy phải xin cho kỳ bằng được để chính quyền xã cử người dẫn đường và cho phép di chuyển trong khu vực.